8/6/14

Ἀρχιμ. Ἀρσένιος Κατερέλος, Ἡ Πεντηκοστή

Η ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗ
ρχιμανδρίτης ρσένιος Κατερέλος,
γούμενος . Μονς γίου Νικολάου Δίβρης Φθιώτιδος
σχατος σκοπός τς νανθρωπήσεως, γαπητοί μου ν Χριστ δελφοί, δέν το λλος παρά κ νέου ποστολή τς νεργείας το γίου Πνεύματος ες τόν κόσμον, ποία νέργειά Του, ς γνωστόν, εχε ρθ μετά τό προπατορικό μάρτημα το δάμ καί τς Εας. Διότι Παράδεισος ες τόν ποον ζοσαν ο πρωτόπλαστοι το μέν νας τόπος, λλά πάνω καί πέρα π λα το μία κατάστασις νομίμου καί πλήστου δονς ν Θε καί ετυχίας καί θεοκοινωνίας.
Λοιπόν, μετά πό τό προπατορικό μάρτημα δημιουργήθη τρόπον τινά μία χθρα μεταξύ το νθρωπίνου γένους καί το γίου νδόξου Τριαδικο Θεο. πρεπε λοιπόν κάποιος νά ναλάβη ναν ρόλο γιά νά σπάση, νά διαλύση καί νά τελειώση ατή χθρα μεταξύ Θεο καί νθρώπων. πρεπε κάποιος νά ερεθ γιά νά ξεχρεώσωμε λοι μας τό χρέος μας νώπιον το Θεο.

λλά ποιός νά ερεθ; λοι μαστε μαρτωλοί, γιατί ν τ προσώπ το δάμ καί τς Εας λο τό νθρώπινο γένος μάρτησε. λλωστε καί τώρα ν ψυχρ πολλές φορές λοι μας μαρτάνομε.
Γι ατό λοιπόν καί τό Δεύτερο Πρόσωπο τς γίας Τριάδος, Θεός Λόγος, γινε διος νθρωπος, κανε ,τι κανε, δηλαδή μίλησε, θαυματούργησε καί πρό πάντων σταυρώθη, νεστήθη καί νελήφθη. Γι ατόν κριβς τόν λόγο νελήφθη, γιά νά μς συμφιλιώση μέ τόν Θεό Πατέρα, νά μς συμφιλιώση Χριστός ς νθρωπος. ,τι εχε Χριστός χρόνως, ϊδίως, νέκαθεν ς Θεός, τό πέκτησε ν χρόν καί ς νθρωπος. πί παραδείγματι, λέγει Χριστός «... δόθη μοι πσα ξουσία ν οραν καί πί γς» (Ματθ. 28, 18). λλά ποία ξουσία Σο δόθη Κύριε; Δέν εχες πάντα τήν ξουσία; ναμφισβήτητα, ς Θεός τήν εχε πάντα, φ σον ταν νας τς Τριάδος. Τώρα Το δόθη ξουσία καί ς νθρώπου.
Καί ν τό θέλετε, τό κεντρικό νόημα τς ναλήψεως ποιό εναι; Εναι τι νθρωπίνη φύσις μας νυψώθη ες ατό τό ψος τς γίας Τριάδος. Πο εναι ο λισταί, πού λένε τι Χριστιανισμός περιφρονε τήν λη; λη μας ψώθηκε, κατά Χάριν βέβαια, ες τό ψος τς γίας Τριάδος. Χριστιανισμός δέν περιφρονε τήν λη, πως - γιατί νά μή τό πομε; - τήν περιφρονοσε καί Πλάτων καί ο περισσότεροι ρχαοι φιλόσοφοι. Χριστιανισμός νυψώνει τήν λη ες τό ψος τς Θεότητος. πλς μισε τήν μαρτία γιατί εναι ατιο μαρτία το χωρισμο μας πό τόν Θεό.
τσι λοιπόν μέ τήν νάληψι νυψωθήκαμε σ ατό τό ψος τς Θεότητος, γιατί πλούστατα, στόν Χριστό πλέον δέν μπορομε νά ξεχωρίσωμε τήν Θεότητα πό τήν νθρωπότητα. Δέν μπορομε νά πομε ''ξέρεις, πό δ εναι Θεός, πό κε εναι νθρωπος''. Ατά τά δύο, χωρίς νά συγχέωνται, δέν μπορον μως καί νά διαιρεθον.
Ταυτόχρονα μως Χριστός, πως δη προαναφέραμε καί πως λοι σας ξέρετε, εναι νας τς Τριάδος ες τόν ποον κατοικε λο τό πλήρωμα τς Θεότητος. Καί φ σον δέν μπορε νά χωρισθ ες τόν Χριστόν νθρωπότητα πό τήν Θεότητα, νθρωπίνη φύσις το ησο Χριστο, δηλαδή λοι μες ν προσώπ ησο Χριστο, νυψώθημεν κατά Χάριν σέ ατό τό ψος τς Θεότητος.


 Τώρα, πόρροια καί μεση συνέπεια ατο το γεγονότος, ποιό εναι; Εναι κ νέου ποστολή, χι ατο το δίου το γίου Πνεύματος, τό ποο πάντα πρχε, λλά τς νεργείας το γίου Πνεύματος, τό ποο γιο Πνεμα δρ πό τήν μέρα τς Πεντηκοστς ες τήν κκλησία μας.
Πεντηκοστή δέν εναι ραα λόγια. Εναι γεγονός στορικό κατοχυρωμένο καί προφητικά, διαίτατα μέ τόν Προφήτη ωήλ καί μέ λλους βέβαια Προφτες, λλά καί κατοχυρωμένο στορικά, διότι λαβε χώραν κάποια στορική στιγμή σέ να περο. λοι κουγαν μία σχυροτάτη βοή νέμου. Νά κος μία βροντώδη αχή, καί μως παρά τήν αχή νά μή κουνιέται πολύτως τίποτε, νά πάρχη πνοια, νά μή κουνιέται στω καί τό παραμικρό φύλλο το πιό μικρο δένδρου.
Καί στό σημεο ατό θά θέλαμε νά τονίσωμε τι τό γιο Πνεμα δέν εναι μία δύναμις μία ννοια φηρημένη, στω κι ν στά λληνικά εναι σέ γένος οδέτερο. Εναι Πρόσωπο. Εναι τό Τρίτο Πρόσωπο τς γίας Τριάδος, ες τό ποο, πως καί ες τά πολοιπα δύο, κατοικε λη θεία οσία.
Τό γιον Πνεμα εναι κενο τό ποο συγκροτε λον τόν θεσμόν τς κκλησίας. Εναι διάδοχος το Χριστο ες τήν γ. Εναι κενο τό ποο τελετουργε λα τά Μυστήρια τς κκλησίας μας, τά πέρ λόγον καί πέρ νθρωπίνην κατάληψιν. Εναι θά λέγαμε πιό πλ, ''νοικοκύρης'' τς κκλησίας μας. Εναι Ατό πού πως επαμε τελε λα τά Μυστήρια, γι ατό λέγεται καί ''τελετουργικόν''.
Μόνον γιος Γρηγόριος Θεολόγος προσδίδει ες τό γιο Πνεμα ξήντα διαφορετικά νόματα, νάλογα τν διαφόρων διοτήτων πού χει τό γιον Πνεμα. Τν διοτήτων στόν σωτηριολογικό χαρακτρα πού παιξε τό γιον Πνεμα, γιατί λλο εναι νδοτριαδολογικός ρόλος τν τριν Προσώπων μέσα στήν γία Τριάδα καί λλο τό τί ρόλο παιξαν ατά τά τρία Πρόσωπα γιά τήν σωτηρία μας.
Καί μάλιστα, στόν κανόνα τς σημερινς ορτς, στήν γδόη δή, πάρχει μεγαλυτέρως πολυσύλλαβη λέξις, ποία προσδίδεται ες τό γιον Πνεμα καί λέγεται ''κτιστοσυμπλαστουργοσύνθρονον...''. Δηλαδή εναι καί κτιστον καί συμπλαστουργόν καί σύνθρονον, εναι δηλαδή δημιούργητον. Συνέβαλε καί Ατό ες τήν δημιουργία λου το κόσμου καί λων τν κτισμάτων καί εναι σότιμο μέ τά πόλοιπα δύο Πρόσωπα τς γίας Τριάδος.
Ες τό σημεο μως ατό θά θέλαμε νά ξανατονίσωμε τι τό γιο Πνεμα ς τό τρίτο Πρόσωπο τς γίας Τριάδος πάρχει πάντα - ''οτε ρξάμενον, πως ψάλλομε, οτε παυσόμενον...''. πάρχει ϊδίως καί χρόνως. μως νέργειά Του, πού πως επαμε εχε παυθ, δρ πό τήν μέρα τς Πεντηκοστς μέσα ες τήν ρθόδοξη κκλησία. Καί τσι, γιά νά μιλήσωμε τώρα καί πιό πρακτικά, σκοπός τς ζως τώρα λων μν τν ρθοδόξων Χριστιανν πού γωνιζόμαστε, ποιός εναι; Δέν εναι λλος παρά πόκτησις τώρα μέσα μας το γίου Πνεύματος.
τσι τό θέμα καί τό ζητούμενο δέν εναι τό πόσο καλοί νομίζομε τι εμαστε νώπιον τν λλων καί νώπιον το Θεο, δέν εναι τό πόσες καλές πράξεις πιδιώκομε - καί πρέπει νά πιδιώκωμε - νά κάνωμε, καί ντίστροφα τό πόσες κακές πράξεις σκέψεις ποφεύγομε νά κάνωμε. Τό ζητούμενο, πέρα καί πάνω π λα καί κενο πού χει σημασία, εναι τελικά, μετά π λα ατά φυσικά, πόσο γιο Πνεμα πάρχει μέσα μας, πόσο τό γιον Πνεμα διέπει λες τίς νέργειές μας, τίς φανερές καί τίς κρυφές, πόσο Ατό διέπει λο τό εναι μας. Κι ν τό θέλετε, λος πνευματικός γνας τί σκοπό χει; κτός φυσικά το τι πρέπει νά κάνωμε καί καλές πράξεις καί νά ποφεύγωμε ντίστροφα τίς κακές, λλά πάνω καί πέρα π λα, πως λέγουν λοι ο Πατέρες καί διαίτατα γιος Σεραφείμ το Σαρώφ, ατός μεγάλος γιος τς Ρωσίας, σκοπός τς πνευματικς ζως εναι πόκτησις το γίου Πνεύματος.
Μπορε νά εναι δύο μοναχοί, ν τό θέλετε καί στό διο μοναστήρι, νά κάνουν τά δια πράγματα ξωτερικά, καί ν τό θέλετε καί μέσα στό κελλί τους - δέν ναφερόμεθα στήν περίπτωσι τς ποκρισίας, ς ποθέσωμε τι δέν πάρχει ποκρισία -, λοιπόν ς ποθέσωμε τι καί μέσα στό κελλί τους πάνω κάτω κάνουν τά δια πράγματα, μετάνοιες, μελέτη, κλπ. Κι μως, ν καί κάνουν τά δια πράγματα ξωτερικά καί ο δύο, νας μπορε νά μιλάη μέ τόν Θεό, νά εναι δηλαδή σέ ψη γιότητος, κι λλος ''νά δέρη έρα''. Κάτι νάλογο, φυσικά, γιά νά μήν ναφέρωμε πολλά παραδείγματα, μπορε νά σχύη καί σέ μία εσεβ οκογένεια, που κάποιοι νά συμπεριφέρωνται μέ τόν διο τρόπο ξωτερικά, κόμη καί μέσα στό δωμάτιό τους, κι μως νας νά εναι μέ τόν Θεό κι λλος ς μήν ναφέρωμε μέχρι πο μπορε νά φθάση, μέχρι καί νά κολασθ δηλαδή.
Ετσι ς μήν παναπαυώμεθα οτε στά σκητικά μας κατορθώματα, οτε στά κοινωνικά μας πνευματικς κλαμβανόμενα κατορθώματα, λλά πρέπει νά νησυχομε καί νά ψάχνωμε νά βρομε ν χωμε μέσα μας τό γιο Πνεμα.
Κι ταν γία μας κκλησία μς τονίζη τι πρέπει νά γίνωμε πνευματικοί νθρωποι, δέν ννοε οτε νά γίνωμε εσεβισταί, οτε νά μισήσωμε τήν λη, λλά πλούστατα νά ποκτήσωμε τά χαρίσματα το γίου Πνεύματος. Ατά μως τά χαρίσματα, πρτα Θεός, θά τά ξηγήσωμε τήν πομένη Κυριακή τν γίων Πάντων, γιατί Κυριακή τν γίων Πάντων συνδέεται ρρηκτα καί μεσα μέ τήν σημερινή Κυριακή τς Πεντηκοστς, διότι ,τι καναν ο γιοι καί λα τά χαρίσματα τά ποα εχαν ο γιοι δέν τά εχαν παρά μέ τήν δύναμι το γίου Πνεύματος.
Θέλετε να χάρισμα; ς μήν ναφέρωμε τό προορατικό, τό διορατικό, τό αματικό καί να σωρό λλα χαρίσματα, λλά δ ς ναφέρωμε μόνο τό χάρισμα τς καρδιακς προσευχς. Ξέρεις τί εναι νά κοιμσαι, νά γελς, νά ργάζεσαι, νά κάνης χειρωνακτική ργασία, νά κάνης διανοητική ργασία, νά λύνης σκήσεις στά μαθηματικά καί ,τιδήποτε λλο, καί μως καρδιά βίαστα χωρίς τόν παραμικρό κόπο νά λέγη τήν εχή καρδιακά καί σταμάτητα, κόμη καί στόν πνο; , ατό τί εναι; Δέν εναι παρά νέργεια το γίου Πνεύματος. Καί μάλιστα ατό τό μικρό παράδειγμα πού ναφέραμε εναι ντολή παρακαλ τς Καινς Διαθήκης. Ο ντολές τς Καινς Διαθήκης ναφέρονται σέ λους τούς Χριστιανούς καί χι μόνο στούς μοναχούς. πως λέγει πόστολος Παλος «διαλείπτως προσεύχεσθε». Μά, πς μπορε κανείς διαλείπτως νά προσεύχεται; Μόνον καί μόνον γίνεται ατό ταν χη τό χάρισμα ν γί Πνεύματι τς καρδιακς προσευχς πού ναφέραμε πλς παραδειγματικά ες τήν γάπη σας.
Ατό μως πού θέλομε σήμερα ν κατακλεδι νά τονίσωμε, γιά νά μήν πογοητευθομε κιόλας, εναι τι μία πρώτη ρχική πόδειξις τι χομε μέσα μας τό γιο Πνεμα, ποιά εναι; Εναι τό νά πιστεύη κάποιος ες τήν Θεότητα το ησο Χριστο. πως λέγει πάλι πόστολος Παλος, δέν μπορες νά πς τόν ησον ''Κύριον'', Θεόν δηλαδή, ''ε μή ν Πνεύματι γί''. ν δέν χης μέσα σου γιο Πνεμα, δέν μπορες νά πιστεύης μπρακτα, δηλαδή σωτερικά καί νσυνείδητα, τι Χριστός εναι Θεός καί νά προσπαθς βέβαια νά προσαρμοσθς πρός τίς πιταγές το ησο Χριστο.
Δηλαδή τό γιο Πνεμα εναι κενο πού μυστικά καί όρατα καί κατάληπτα μς φωτίζη νά καταλάβωμε τήν Θεότητα το Χριστο. Βέβαια, πως θά ξηγήσωμε καί τήν πομένη Κυριακή, ο γιοι δέν εχαν μόνο τήν νέργεια το γίου Πνεύματος μυστικά καί όρατα, λλά εχαν ντονη ζωντανή μπειρία, μεγάλη θεοηδονή, πού ταν προϊόν καί νέργεια το γίου Πνεύματος.
Καί ς μή κρυβώμαστε, λλο πργμα εναι τό νά γνωρίζης, στω καί ν δέν διδάσκης. ν γνωρίζης, εσαι πό μόνος σου να νοικτό βιβλίο, εσαι μλλον μία σιωπηλή κραυγή, φ σον γνωρίζης τά μυστήρια τς πνευματικς ζως. πως καί λλο πργμα εναι πλς νά πιστεύης, λλά νά μή γνωρίζης σέ βάθος. Τότε, πως λέγει γιος σαάκ Σρος, ταν διδάσκης, μοιάζεις μέ μία ζωγραφιστή λίμνη, πού μπορε ποιος τήν βλέπει νά λέη ''τί ραία λίμνη'', λλά κανείς δέν μπορε νά ξεδιψάση - καταλαβαίνετε τί ννοομε... - πό τό νερό τς ζωγραφιστς ατς λίμνης. Καί λλο πργμα - πού δέν θά θελα νά τό ναφέρω, λλά ο νάγκες μς τό πιβάλλουν - λλο πργμα εναι νά διδάσκης, καί μέ στόμφο, κπαιδευμένα, πολύ ραα, καί ατά πού διδάσκεις, χι μόνο νά μή τά πιστεύης, λλά, λλά, λλά...
ς σταματήσωμε μως δ, γαπητοί μου δελφοί, λέγοντας καί προτρέποντας: Μακρυά πό τούς Πεντηκοστιανούς καί πό τίς ψευδοφωτισμένες, πως ατοαποκαλονται, ''φωτισμένες''. Διότι, καί ο μέν πού βγάζουν καταλαβίστικες δαιμονικές κραυγές καί νομίζουν τι δθεν τότε μιλον ξένες γλσσες, καί ο δέ μέ τά διάφορα δαιμονοκατευθυνόμενα ψευδοοράματά τους, λοι ατοί εναι κωμικοτραγικά παίγνια τν δαιμόνων. Καί γλωσσολαλιά, πως λένε ο γιοι Πατέρες, ταν να κτακτο χάρισμα, πού δόθη κατά τήν μέρα τς Πεντηκοστς, καί δόθη γιά λόγους πρακτικς καί γιά λόγους νάγκης, κι ν τό θέλετε, δέν δόθη καθόλου γιά τούς πιστούς - ς μή μς φαίνεται παράξενο, γιά τούς ποστόλους δηλαδή -, λλά γλωσσολαλιά δόθη κατ νάγκην γιά τούς πίστους. Δέν ξαντλεται δηλαδή Πεντηκοστή στήν γλωσσολαλιά, λλοίμονο.
Εχομαι, γαπητοί μου δελφοί, ζωή μας νά εναι τέτοια, πού νά φήνωμε νά δρ μέσα μας νέργεια το γίου Πνεύματος, γιατί τό γιο Πνεμα ποτέ δέν μπορε νά δράση μέσα μας παρά μόνον άν μες το τό πιτρέψωμε μέ τήν θεάρεστη ζωή μας. Καί ν δράση μέσα μας, τότε νά εμαστε σίγουροι τι Ατό θά μς δηγήση ''ες πσαν τήν λήθειαν'' σέ λες τίς κφάνσεις τς ζως μας.
μήν.
(μιλία κατά τήν Θεία Λειτουργία ες τήν ερά Μονή γίου Νικολάου Δίβρης Φθιώτιδος - 3/6/2001)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Μπορείτε να δείτε τις προηγούμενες δημοσιεύσεις του ιστολογίου μας πατώντας το Παλαιότερες αναρτήσεις (δείτε δεξιά)